ลักษณะประชากร สังคมและวัฒนธรรม

ลักษณะทางประชากร สังคม วัฒนธรรม

ลักษณะทางประชากร สังคม วัฒนธรรม

ทวีปเอเชียได้ชื่อว่าเป็นแหล่งอารยธรรมลุ่มน้ำที่เก่าแก่แห่งหนึ่งของโลก ได้แก่ แหล่งอารยธรรมลุ่มน้ำไทกริสและยูเฟรทีส ในเอเชียตะวันตกเฉียงใต้  แหล่งอารยธรรมลุ่มน้ำสินธุ  ในเอเชียใต้  และแหล่งอารยธรรมแถบลุ่มน้ำหวงเหอ  ในเอเชียตะวันออก  ด้วยเหตุนี้เองที่ทำให้ลักษณะทางสังคมและวัฒนธรรมของประชากรในแต่ละภูมิภาคของทวีปเอเชียในปัจจุบันมีความแตกต่างกัน  แต่ก็มีลักษณะร่วมกันอย่างหนึ่ง คือ การยึดมั่นในด้านวัฒนธรรม  ประเพณี  และต่างก็มุ่งที่จะพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมในดินแดนของตนให้เจริญก้าวหน้า

         1. จำนวนประชากร

         ทวีปเอเชียมีประชากรประมาณร้อยละ 60 ของโลก  สถิติใน พ.. 2545  ทวีปเอเชียมีจำนวนประชากรประมาณ  3,766  ล้านคน  และประเทศที่มีจำนวนประชากรมากที่สุดลำดับ  1  ของโลก  คือ  จีน  มีประชากรประมาณ  1,300  ล้านคน  และลำดับ  2  ของโลก  คือ  อินเดีย  มีประชากรประมาณ  1,000  ล้านคน

2. เชื้อชาติ 

ทวีปเอเชียมีเนื้อที่มากที่สุดและมีจำนวนประชากรมากที่สุดในโลก  ประชากรของทวีปเอเชียประกอบด้วยหลายเผ่าพันธุ์ จำแนกตามเชื้อชาติได้ ดังนี้

2.1 เชื้อชาติมองโกลอยด์ (Mongoloid) คือ กลุ่มชนผิวเหลือง แบ่งได้ พวก ดังนี้

               – พวกมองโกลอยด์เหนือ เป็นพวกผิวเหลืองที่เป็นประชากรส่วนใหญ่ของทวีปเอเชีย ซึ่งอยู่ทางตอนเหนือและตะวันออกของทวีป

                – พวกมองโกลอยด์ใต้ เป็นพวกผิวเหลืองที่อยู่ทางตอนใต้และตะวันออกเฉียงใต้ของทวีปเอเชีย และชนกลุ่มน้อยในหมู่เกาะของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งคาดว่ามีจำนวนไม่น้อยกว่า ล้านคน และชนกลุ่มน้อยในหมู่เกาะของอินโดนีเซียอีกหลายเผ่า  

             2.2 เชื้อชาติคอเคซอยด์ (Caucasold) คือ กลุ่มชนผิวขาว หน้าตารูปร่างสูงใหญ่อย่างชาวยุโรป แต่ตาและผมสีดำ ส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในเอเชียตะวันตกเฉียงใต้ เอเชียกลาง และทางภาคเหนือของประเทศปากีสถานและอินเดีย

 

 2.3 เชื้อชาตินิกรอยด์ (Negroid) เป็นชาวเอเชียผิวดำ มีรูปร่างค่อนข้างเล็ก ผมหยิก ได้แก่ ชาวพื้นเมืองทางตอนใต้ของคาบสมุทรอินเดียและเกาะศรีลังกา

 

3. ภาษา

ภาษาของประชากรในทวีปเอเชียมีมากนับจำนวนพันภาษา  อาจจำแนกเป็นกลุ่มใหญ่ๆ  ได้  8  กลุ่ม  ดังนี้

               3.1 กลุ่มภาษาตุรกี เป็นกลุ่มภาษาที่ใช้กันทางภาคใต้ของประเทศสหพันธรัฐรัสเซีย ได้แก่ ภาษาตุรกี ภาษาอาเซอร์ไบจาน ภาษาอุยกูร์ ภาษาตาตาร์ ภาษาอุซเบก และภาษาเติร์กเมน

               3.2 กลุ่มภาษาสลาฟ เป็นกลุ่มภาษาที่ใช้กันทางภาคกลางและตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศสหพันธรัฐรัสเซียและประเทศที่เคยเป็นบริวารของอดีตสหภาพโซเวียต ได้แก่ ภาษารัสเซีย

               3.3 กลุ่มภาษาตุงกูส เป็นภาษาที่ใช้พูดกันทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศจีน ได้แก่ ภาษาตุงกูส และภาษาแมนจู

               3.4 กลุ่มภาษาจีน เป็นกลุ่มภาษาที่ประชากรส่วนใหญ่ของทวีปเอเชียใช้พูดกัน ได้แก่ ภาษาแมนดาริน และภาษาจีนกลุ่มอื่นๆ ซึ่งเป็นภาษาที่ใช้กันในประเทศจีน เวียดนาม เกาหลี และญี่ปุ่น

               3.6 กลุ่มภาษาอินโดอารยัน เป็นกลุ่มภาษาในเอเชียใต้ ได้แก่ ภาษาที่ใช้กันในประเทศอินเดีย ปากีสถาน และศรีลังกา เช่น ภาษาฮินดี ภาษาอูรดู ภาษาเบงกาลี ภาษาสิงหล เป็นต้น

               3.6 กลุ่มภาษาอิหร่าน เป็นกลุ่มภาษาที่ใช้พูดกันในแถบที่ราบสูงอิหร่าน ได้แก่ ภาษาที่ใช้ในประเทศอัฟกานิสถานและอิหร่าน เช่น ภาษาเปอร์เซีย ภาษาเคิร์ด ภาษาพัชโท เป็นต้น

               3.7 กลุ่มภาษาทิเบตพม่า ได้แก่ ภาษาทิเบต และภาษาของประชากรในประเทศต่างๆ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เช่น ภาษาไทย ภาษาพม่า ภาษาลาว ภาษาเขมร เป็นต้น

               3.8 กลุ่มภาษามองโกลได้แก่ ภาษามองโกเลีย และภาษาที่ใช้กันในไซบีเรียของสหพันธรัฐรัสเซีย

            4. ศาสนา

           ศาสนาที่สำคัญของโลกทุกศาสนาต่างเกิดขึ้นในทวีปเอเชีย ซึ่งมีแหล่งกำเนิด ดังนี้

             4.1 เอเชียตะวันตกเฉียงใต้ เป็นแหล่งกำเนิดของศาสนายูดาย ศาสนาคริสต์ และอิสลาม

             – ศาสนายูดาย เป็นศาสนาเก่าแก่ที่สุดในเอเชียตะวันตกเฉียงใต้  และเป็นต้นกำเนิดของศาสนาคริสต์

             – ศาสนาคริสต์ เป็นศาสนาที่มีจำนวนผู้นับถือมากที่สุดในโลกในขณะนี้ โดยได้เผยแผ่จากเอเชียตะวันตกเฉียงใต้เข้าสู่ทวีปยุโรป และซีกโลกตะวันตกอื่นๆ

             – ศาสนาอิสลาม เกิดภายหลังศาสนาคริสต์ประมาณ 600 ปี เป็นศาสนาที่สำคัญของเอเชียตะวันตกเฉียงใต้

            4.2 เอเชียใต้ เป็นแหล่งกำเนิดของศาสนาฮินดูและพระพุทธศาสนา

           ศาสนาฮินดู มีความเชื่อมาจากศาสนาพราหมณ์ ซึ่งเป็นศาสนาเก่าแก่ของโลกเมื่อประมาณ  5,000  ปีมาแล้ว และเป็นแนวทางการดำเนินชีวิตของชาวอินเดียมาจนกระทั่งถึงปัจจุบัน

             พระพุทธศาสนา เกิดก่อนศาสนาคริสต์ประมาณ 543 ปี และถึงแม้พระพุทธศาสนา จะเกิดขึ้นในประเทศอินเดียแต่ก็มีชาวอินเดียนับถือพระพุทธศาสนาน้อยมาก ปัจจุบันมีประชากรในทวีปเอเชียนับถือศาสนานี้มาก ได้แก่ ทิเบต ศรีลังกา พม่า ไทย ลาว และกัมพูชา

             4.3 เอเชียตะวันออก เป็นแหล่งกำเนิดของลัทธิขงจื้อ เต๋า และชินโต ซึ่งนำหลักธรรมของพระพุทธศาสนามาประยุกต์และผสมผสานเข้ากันได้อย่างเหมาะสม

ศาสนาที่มีประชากรในทวีปเอเชียนับถือกันมากในปัจจุบัน  เรียงตามลำดับ ดังนี้

1.            ศาสนาอิสลาม มีผู้นับถือประมาณร้อยละ  23  ของประชากรทั้งหมด  ประเทศที่มีประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลาม  ได้แก่  อินโดนีเซีย  มาเลเซีย  ปากีสถาน  บังกลาเทศ  ฯลฯ

  

     

           2. ศาสนาฮินดู มีผู้นับถือประมาณร้อยละ 22 ของประชากรของทวีปเอเชีย ประเทศที่มีประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาฮินดู ได้แก่ ประเทศอินเดีย และเนปาล

            

     

 3. ลัทธิความเชื่อของจีน ได้แก่ ลัทธิขงจื้อและเต๋า มีผู้นับถือประมาณร้อยละ 14 ของประชากรของทวีปเอเชีย ประเทศที่มีประชากรนับถือความเชื่อตามลัทธินี้มาก ได้แก่ ประเทศจีน

4. พระพุทธศาสนา มีผู้นับถือประมาณร้อยละ 10 ของประชากรของทวีปเอเชีย ประเทศที่มีประชากรส่วนใหญ่นับถือพระพุทธศาสนา ได้แก่ ประเทศไทย ศรีลังกา พม่า ลาว เวียดนาม กัมพูชา และภูฏาน

            

    

             5. ศาสนาคริสต์ มีผู้นับถือประมาณร้อยละ ของประชากรของทวีปเอเชีย ประเทศที่มีประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาคริสต์ ได้แก่ ประเทศอาร์เมเนีย ไซปรัส จอร์เจีย และฟิลิปปินส์

            

    

             6. ศาสนาซิกข์ มีผู้นับถือประมาณร้อยละ ของประชากรของทวีปเอเชีย แหล่งที่มีประชากรนับถือศาสนาซิกข์ ได้แก่ บริเวณภาคเหนือของประเทศอินเดีย

            

   

             7. ลัทธิความเชื่อดั้งเดิมของชนเผ่า ได้แก่ ความเชื่อเรื่องภูตผี วิญญาณ สิ่งศักดิ์สิทธิ์และสิ่งเหนือธรรมชาติต่างๆ 

         5.  การกระจายของประชากร

              ทวีปเอเชียมีอัตราความหนาแน่นและการกระจายตัวของประชากรเฉลี่ยประมาณ 85  คนต่อเนื้อที่ ตารางกิโลเมตร แต่การกระจายของประชากรย่อมเปลี่ยนแปลงไปตามลักษณะภูมิประเทศและภูมิอากาศ กล่าวคือ เขตภูมิอากาศแห้งแล้งหรือหนาวเย็นเกินไป เป็นบริเวณที่มีประชากรอาศัยอยู่เบาบางมาก เช่น ในไซบีเรียที่มีภูมิอากาศหนาวเย็นแบบขั้วโลกและกึ่งขั้วโลก  ภาคกลางของทวีปที่มีภูมิประเทศเป็นภูเขาสูงสลับซับซ้อน และเขตภูมิอากาศแห้งแล้งแบบทะเลทรายในเอเชียตะวันตกเฉียงใต้ ภาคเหนือและภาคตะวันตกของประเทศจีน

               การเพิ่มของประชากรในทวีปเอเชียมีอัตราส่วนค่อนข้างสูง  เพราะอัตราการเกิดของประชากรในหลายประเทศมีสูงมาก แต่อัตราการตายกลับลดต่ำลง เนื่องจากความเจริญด้านการแพทย์และสาธารณสุข